1ԱշխարհԳլխավորԻրադարձություններԼուրեր

Մոսկվայի համար Ուկրաինա ներխուժելը թանկ, վտանգավոր և անիմաստ է

Մոսկվայի համար իր հարևանին գրավելը թանկ, վտանգավոր և անիմաստ կլինի, կարծում է Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի միջազգային պատմության բաժնի դոկտորի թեկնածու Ջեֆ Հոունին: Ամերիկյան Foreign Policy ամսագրում Ուկրաինայի տարածք ռուսական ներխուժման անիմաստության մասին հոդվածում Հոունին գրում է. «Վերջին մի քանի շաբաթների ընթացքում արևմտյան մամուլում ավելի ու ավելի հաճախ են դարձել խոսակցությունները ռուսական ռազմական գործողությունների մասին արևմտյան և հարավային տարածաշրջաններում: Հաղորդվում է, որ բազմաթիվ ստորաբաժանումներ՝ ներառյալ 1-ին գվարդիական տանկային բանակի համակցված գումարտակները, տեղակայվել են Ուկրաինային հարակից տարածքներում, և Արևմուտքն այնքան անհանգստացած է, որ նոյեմբերի 10-ին ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենը հայտարարեց Ուկրաինայի դեմ ագրեսիայի վերսկսման հնարավորության մասին:

Բայց արդյո՞ք Ռուսաստանն իսկապես պատրաստվում է հարձակվել Ուկրաինայի վրա։ Էմպիրիկ պատասխանը կարծես թե ընդգծված ոչ է: Անշուշտ, ներկայիս իրավիճակը և ՌԴ այդ քայլերը կարող են մտահոգիչ լինել՝ հատկապես հաշվի առնելով Ռուսաստանի և Ուկրաինայի պատմությունը, բայց դրանք պատերազմ չեն նախանշում:

Նախ, Ռուսաստանը ոչ մի փորձ չի ձեռնարկել թաքցնելու այդ ուժերի տեղաշարժը՝ ո՛չ տարանցիկ ճանապարհով, ո՛չ էլ տեղակայման վայր ժամանելուն պես: Կոմերցիոն արբանյակներից ստացված պատկերները ցույց են տալիս զորամասերը, որոնք տեղակայված են ավտոկայանատեղերում և ճամբարներում՝ առանց որևէ քողարկման: Եթե իրական հարձակման նպատակ լիներ, ապա կպահանջվեր շատ ավելի մեծ զգուշություն և կլինեին այլ նախազգուշական նշաններ, ինչպիսիք են հակաօդային պաշտպանության ուժեղացումը և պահեստային ստորաբաժանումների ակտիվացումը:

Ապրիլից ի վեր Ռուսաստանը զորքեր է կենտրոնացրել իր հարավային մարզերում, սակայն տեղակայման դանդաղ տեմպերը, ըստ երևույթին, վկայում են ռուսական զորքերի ընդհանուր տեղափոխման մասին դեպի իր արևմտյան և հարավային ռազմական շրջաններ՝ պոտենցիալ հակամարտության գոտիների մոտ: Այդ դեպքում տեղակայումը ավելի շատ կարող է դիտվել որպես շատ ավելի մեծ և ծավալուն փոփոխություն Ռուսաստանի զորքերի ընդհանուր ռազմավարական տեղակայման մեջ, քան հարձակողական կարողությունների հանկարծակի զարգացում:

Անշուշտ, ընդհանուր լարվածության աճի պայմաններում Ռուսաստանը կարող է և մասամբ դիտում էր զորքերի ցուցադրական ռոտացիան որպես Արևմուտքին դիմակայելու միջոց: Ինչպես այս ամառ ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի և մի քանի գործընկեր երկրների կողմից անցկացված վերջին զորավարժությունները Սև ծովում, այնպես էլ Բելառուսի սահմանային ճգնաժամը միայն նպաստում են այդ լարվածության աճին: Այդուհանդերձ, նոր ներխուժումն Ուկրաինա կամ նույնիսկ ռազմական գործողությունների կտրուկ սրումը Ռուսաստանի կողմից աջակցվող ուժերի կողմից հիմար հեռանկար է մի քանի պատճառներով:

Ուկրաինական բանակը ներկայումս փորձառու է, արդիականացված և բարձր մոտիվացիայով։ Նրա դիմադրությունը կոտրելը մանրուք չի լինի, և ցանկացած պատերազմ, բացի զորքերի և նյութական առումով չափազանց թանկ լինելուց, այլ մասնակիցներին ներքաշելու մեծ հնարավորություն կունենա, ինչպես նաև միջուկային պատերազմի վերածվելու սարսափելի հնարավորություն: Եթե ​​նույնիսկ Ռուսաստանին հաջողվեր օկուպացնել Ուկրաինան, ի՞նչ է նա ստանալու դրանից։ Գրավված տարածքները երբեմն վտանգավոր են և հաճախ անօգուտ, ինչպես ԱՄՆ-ն բացահայտեց դա Իրաքում և Աֆղանստանում:

Ուկրաինայի դեմ վերսկսված պատերազմը զգալի վնաս կհասցնի Ռուսաստանին և կսահմանափակի մեծ քանակությամբ ռեսուրսներ, որոնք Ռուսաստանը չի կարող իրեն թույլ տալ ծախսել: Սա Ռուսաստանին ընդմիշտ կհեռացնի Եվրոպայից և քաղաքականապես անհնարին կդարձնի պատժամիջոցների վերացմանն ուղղված ցանկացած քայլ։ Ռուսաստանը բացարձակապես ոչինչ չունի շահելու Ուկրաինա ներխուժումից, բայց կորցնելու շատ բան ունի։

Նշենք, որ դեռ 2014 թվականին պատերազմի ժամանակ Ռուսաստանը զգույշ էր, որպեսզի, այսպես ասած, չափը չանցնի և շատ չխորանա Ուկրաինայի տարածք, իսկ Ուկրաինան զգույշ էր միջադեպ չհրահրելու առումով՝ ձեռնպահ մնալով ռուսական տարածքում օբյեկտների թիրախավորումից: Եվ այն ժամանակվանից ոչինչ չի փոխվել, որն ավելի գայթակղիչ կդարձներ բացահայտ ներխուժումն Ուկրաինա։ Բացի ամենից, Ուկրաինան էլ չունի անջատողական շրջաններ, որոնք Ռուսաստանը կարող է հեշտությամբ խառնել և շահագործել:

Պետք է նշել նաև, որ պատերազմի վտանգի շուրջ վերջին լարվածության ժամանակ Կիևը նույնպես իրեն շատ հասուն պահեց: Թվում է, թե ուկրաինական ուժերը չեն փոխել իրենց զգոն կեցվածքը, չնայած որ կառավարությունը ներգրավվում է աճող բառային պատերազմի մեջ: Վերջին տարիներին Ուկրաինան բախվել է շատ ավելի լուրջ սադրանքների, քան ռուսական զորքերի վերջին շարժերը։ 2018 թվականին Ղրիմը մայրցամաքային Ռուսաստանին կապող ճանապարհի կառուցման շրջանակներում ռուսները փակեցին Կերչի նեղուցը, որը տանում է Ազովի ծովից: Ուկրաինան, որն ունի նավահանգիստներ Ազովում՝ ներառյալ ռազմածովային բազան, փորձեց նավերով անցնել նեղուցով, սակայն, Ռուսաստանը արդյունքում ձերբակալեց երեք ուկրաինական պարեկային նավ: Երկու կողմերն էլ, չնայած լարվածության սկզբնական աճին, աշխատեցին լուծել խնդիրը, և մեկ տարի անց նավերը վերադարձվեցին:

Բոլորին հայտնի է, որ Ռուսաստանը, սովորաբար, ագրեսիվ է իր, այսպես կոչված, «մոտ արտասահմանում»՝ հիմնականում հին խորհրդային երկրներում, բայց միևնույն ժամանակ նա դեռ գործում է բավականին զուսպ՝ կատարելով հաշվարկված քայլեր՝ սեփական ազդեցության տարածաշրջանը պահպանելու համար: Այս ամենը չի նշանակում, որ ՌԴ գործողությունները բարոյապես արդարացված կամ համապատասխանում են միջազգային իրավունքին: Հատկապես Ղրիմի գրավումը միջազգային հարաբերությունների նորմերի բացահայտ խախտում էր։ Այդ ամենը հասկանալի, բայց ոչ ներելի գործողություններ էին։

Բայց ներկայիս պահին, արևմտյան մամուլի և որոշ երկրների անխոհեմ պահվածքը, ամերիկյան Bloomberg-ի խուճապահար վերնագրերից, որոնք նախազգուշացնում են լայնամասշտաբ ներխուժման մասին մինչև Ուկրաինայի տարածքային ինքնիշխանությունը պաշտպանող տարբեր հայտարարություններ, միայն սրում են լարվածությունն առանց այն էլ լարված տարածաշրջանում: Պատերազմը երբեք անխուսափելի չի լինում, բայց եթե դուք վարվեք այնպես, կարծես դա անխուսափելի է, ապա այն շատ ավելի հավանական է դառնում և ոչ պակաս կործանարար»:

Ավելին

Հարակից նորություններ

Back to top button
Close