1ԳլխավորԼուրերՀարցազրույցՆերքինՔաղաքականություն

Ես տեսնում եմ նորմալ դատական պրոցես․ Վահագն Հովակիմյանը՝ Մարտի 1-ի դատավարության մասին

Հարցազրույց՝ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Վահագն Հովակիմյանի հետ

-ԲՀԿ առաջնորդը պատրաստվում է հանրահավաք հրավիրել և բարձրացնել այն խնդիրները, որոնցում թերացել է այս կառավարությունը։ Մասնավորապես՝ կրթության խնդիրները, համավարակի ընթացքում սոցիալական առումով տուժած մարդկանց խնդիրները։ Դուք պատրա՞ստ եք այդ հանրահավաքին։

-Մենք ընդհանրապես միշտ պատրաստ ենք հանրահավաքներին, դրանք մեր քաղաքական անցյալի, ներկայի և ապագայի անբաժանելի մասն են՝ նայած ով ինչպես է ընկալում հանրահավաքը։ Անկեղծ ասած, ես անհամբեր եմ սպասում ԲՀԿ առաջնորդի հանրահավաքին և նրա ծրագրային ելույթին։ Ինչ վերաբերում է այն խնդիրներին, որոնց անդրադառնալու է ԲՀԿ-ն՝ կրթության վերաբերյալ բոլոր մեղադրանքները կեղծ լուրերի հիման վրա տարածած մեղադրանքներ են։ Այսինքն, մեղադրանքներ, որոնք իրականության մեջ գոյություն չունեն, չկան, դրանք ինչ-որ մի օգտատեր տարածել է, քաղաքական ուժերն էլ առանց խորանալու, առանց գիտակցելու, առանց հարցնելու, թե իրականում նման բան կա՞, վերցրել են։

-Այդ դեպքում ինչու՞ է Ծառուկյանը որոշում կեղծ տեղեկության հիման վրա հանրահավաք հրավիրել։

-Գուցե ուզում է իրեն վերագրվող մեղադրանքները քաղաքականացնել։

-Գուցե ուզում է իշխանությանն ուժ ցույց տալ, որպեսզի իշխանությունը նահանջի՞ այդ մեղադրանքներում։

-Ես այսպես ասեմ՝ իրենք քանի որ տվյալ դեպքում միայն ԲՀԿ առաջնորդը չի անցնում, այլև ուրիշ մարդիկ, որոնք նույնպես ԲՀԿ-ական են, ուզում են այդ գործընթացը քաղաքականացնել, իբր՝ տեսեք, մենք հզոր ընդդիմություն ենք, ուստի մեզ ճնշում են։ Բայց էդ քրեական գործերն սկսվել են դեռ այն ժամանակ, երբ իրենք արմատական ընդդիմադիր կեցվածք ցույց չէին տալիս, չակերտների մեջ ասած՝ իրենց «խելոք» էին պահում։ Բայց եղավ այն, ինչ որ եղավ։ Մենք այդ մեղադրանքների մասին հետին թվով ենք իմացել, մենք հետո ենք իմացել, որ քրեական գործեր կան, այդ քրեական գործերն արդեն ինչ-որ փուլ են անցել, բայց դրանց մասին ԲՀԿ առաջնորդն ու իր շրջապատն ավելի շուտ են իմացել, քան մենք, իրենք գործը միանգամից տեղափոխել են քաղաքական հարթություն։ Հիշում եք՝ հրաժարականի պահանջով Ծառուկյանի հայտարարությունը։

-Դուք հնարավոր համարու՞մ եք, որ ԲՀԿ առաջնորդի թիկունքում կան արտաքին ուժեր, որոնք ԲՀԿ-ի միջոցով ուզում են հասկանալ, թե ինչպես կարող են իրավիճակն ապակայունացնել Հայաստանում։

-Իմ տպավորությամբ` միշտ կլինեն ինչ-որ արտաքին ուժեր, այդ թվում մեր թշնամիները, որոնք կցանկանան ինչ-որ մարդկանց ձեռքով ինչ-որ վատ գործընթացներ հարուցել, այսինքն` Հայաստանի կյանքը ինչ-որ ձևով վատացնել, դժվարացնել…

-Այսինքն, որոնց նպատակը Փաշինյանի իշխանության հետ խնդիրներ առաջացնե՞լն է։

-Եթե դու պետություն ես, միշտ լինելու են ինչ-որ արտաքին ուժեր, որոնք փորձելու են քո երկրի ներսում ինչ-որ բաներ անել։ Այստեղ ավելի շատ պոտենցիալ գործիք դարձողների խնդիրն է, մարդկանց խնդիրն է, որ հանկարծ չդառնա գործիք դրսի ուժերի ձեռքում։ Ամեն քաղաքական գործիչ կամ ուժ ինքը պիտի կատարի իր ընտրությունը։ Մեր դեպքում ակնհայտ է, չէ՞, որ հեղափոխության առաջին օրից արտաքին ազդակներ էին գալիս։ Մենք ամեն կերպ էդ բոլոր կողմերից եկող ազդակները զսպեցինք, որպեսզի որևէ արտաքին ուժ չկարողանա հեղափոխության միջոցով իր շահը սպասարկել։ Սա հայկական է և վերջ, սա ՀՀ քաղաքացու հեղափոխությունն է հանուն Հայաստանի Հանրապետության։

-Ձեր կարծիքով՝ ԲՀԿ-ն հայաստանյան ընդդիմադիր քաղաքական ու՞ժ է։

-Էդ հարցին դուք ավելի շուտ կարող եք պատասխանել։ Ես ձեռնպահ կմնամ, որովհետև ԲՀԿ շարքերում ես ունեմ ընկերներ, որոնք նորմալ մարդիկ են իրենց հայացքներով, գաղափարներով։ Չի կարելի բոլորին մի արշինով չափել ու չեմ բացառում, որ լինի մի իրավիճակ, որ իմ ճանաչած մարդիկ լքեն ԲՀԿ-ի շարքերը։

-Ինչու՞ լքեն։

-Դա կլինի այն դեպքում, եթե ձեր ասածն, ի վերջո, իրականություն դառնա՝ գա իրավիճակ, որ քաղաքական ուժը դառնա դրսի օրակարգ սպասարկող։ Էդ ամեն ինչը կյանք է, գալիս է ըստ զարգացումների։ Եթե էսօր որևէ մեկն այդպիսի պնդում անի, ճիշտ չի լինի։ Որպես քաղաքական գործիչ՝ իմ կողմից էլ ճիշտ չի լինի նման պնդում անել։

-Չեք կարծու՞մ, որ ԲՀԿ-ն, ելնելով սոցիալական այն խնդիրներից, որոնք առկա են Հայաստանում, փորձում է արձանագրել, որ ոչինչ չի փոխվել սոցիալական առումով, ու պետք է գնալ հեղափոխական ճանապարհով։

-Պիտի ասեմ՝ բարի ճանապարհ հեղափոխություն անելու ճանապարհին։ Պետք չէ հեղափոխություն անել, մի արժեզրկեք էդ բառը։ Դուք մի հարցապնդում արեցիք, որով արժեզրկեցիք հեղափոխությունը։

-Ես նկատի ունեմ, որ ԲՀԿ-ն ուզում է գնալ ձեր ճանապարհով։

-Հենց դա եմ ասում՝ մեր ճանապարհը գաղափարների, ինքնազոհողության ճանապարհ է եղել, ինքնազոհությունների, ընդհուպ մինչև ֆիզիկապես զոհվելու ճանապարհ է եղել։

-ԲՀԿ-ն դրան ընդունակ չէ՞։

-Մի ասեք՝ ԲՀԿ-ն։ Էնտեղ հազարավոր մարդիկ կան։ Ինչու՞ եք բոլորին բերում մի կաթսայի մեջ։ Ես դեմ եմ ընդհանրական որակումներին։ Բայց ասում եմ՝ մեր ճանապարհը դա է եղել։ Մեր նպատակը երբեք անձնական բարեկեցությունը չի եղել, որպեսզի մենք հարուստ, ցոփ կյանքով ապրենք ու շքեղ դղյակներում։ Եթե դա լիներ, այն ժամանակ մենք կունենայինք այդ կյանքը։

-Ձեզ նաև մեղադրում են այն բանում, որ դուք չափազանց ուշացրել եք դատական բարեփոխումները։

-Դատական բարեփոխումները, ըստ էության, գնում են նախանշած ճանապարհով։ Այդ բարեփոխումների հայեցակարգը 2019-ի փետրվարին է հաստատվել, և ներկա գործընթացներն այդ հայեցակարգով են գնում։ Մարդիկ օր առաջ են ակնկալում, որ այդ բարեփոխումները տեղի ունենան, այսինքն՝ իրենք տեսնեն, շոշափելի լինի։ Ու իրենց պահանջը, ակնկալիքը լրիվ բնական և ճիշտ է։ Հանրությունը միշտ պիտի իշխանությունից պահանջի օր առաջ լավ կյանք։ Իշխանությունը պետք է առանց հապաղելու իրականացնի այդ պահանջը։ Բայց երբեք հապշտապ քայլերով սխալներ չանի, էմոցիոնալ չմնա հանրային պահանջի տակ ու ունքը սարքելու տեղ աչքն էլ հանի։

-Ձեր կարծիքով՝ դատական բարեփոխումներն ուղիղ կապ ունե՞ն Մարտի 1-ի գործով դատավարության հետ։

-Դատական բարեփոխումներն ուղղակի կապ չունեն, բայց քանի որ այդ բարեփոխումների տեսանելի հատվածը դեռ չի եկել, դա կարող է ազդել ընդհանուր տրամադրությունների վրա։ Ընդհանուր աուրան, որ կա դատական համակարգում, այնտեղ փոփոխության շունչը ամբողջությամբ չկա, այնտեղ դեռ անորոշության շունչն է։ Մի կողմից կա իշխանություն, որը դատական համակարգի վրա չի ներազդում, մյուս կողմից կան նախկիններ, որոնք դատական համակարգի վրա ժամանակին ազդեցություն են ունեցել և հիմա էլ այդ ազդեցությունը փորձում են օգտագործել, ու թե ինչ է լինելու հետո, այդ համակարգը չի տեսնում։

-Ձեր նկարագրած իրավիճակում հնարավո՞ր է Մարտի 1-ի գործով դատավարություն իրականացնել։

-Իհարկե։ Իրականում Մարտի 1-ի դատավարությունը կողմերից է կախված՝ կողմեր և դատավոր։ Համակարգն այստեղ կապ չունի։ Համակարգը կարող է կապ ունենալ Քոչարյանի կալանքի հարցը վերաքննության կարգով քննարկելու հետ։ Բայց դատավարությունը դատավորից է կախված։ Ես ոնց նայում եմ, դատավորը հնարավոր բոլոր միջոցները կիրառում է, որպեսզի ամբաստանյալ Քոչարյանի և մյուս ամբաստանյալների պաշտպանները ապագայում իրավունքի խախտումից բողոքելու մազաչափ առիթ չունենան։ Եվ եթե նույնիսկ եվրոպական դատարան դիմեն, այդ դիմումը լինի հիմնազուրկ։ Որովհետև ինձ մոտ այն տպավորությունն է, որ դատավորն անծայր համբերությամբ դիմանում է։

-Բայց դա չի նշանակու՞մ, որ դատավարությունը կարող է տևել մի 50 տարի։

-Իրականում՝ ոչ, այդքան չի կարող տևել։ Քաղբանտարկյալների դատավարության ժամանակ՝ 2008-09-ին, երբ փաստաբանները մեկ-երկու միջնորդություն էին ներկայացնում ու դրա քննությունից հետո էլի էին ներկայացնում, դատավորն ասում էր՝ չեմ քննում, էդ մի միջնորդությունը թողնում եմ դատավարության հաջորդ փուլում։ Ու դա սխալ էր, որովհետև այնտեղ առարկայական, էդ պահին վերաբերող միջնորդություն էր ու դատավորը կեղծ ձևակերպմամբ հրաժարվում էր քննել։ Հիմա հակառակ պատկերն եմ տեսնում։ Արդեն մեկ տարուց ավելի միջնորդության քննարկումների փուլն է։ Ես տեսնում եմ նորմալ դատական պրոցես։ Բոլորը սպասում են, որ ավելի շուտ պիտի լինի դատավճիռը, հանրային պահանջը հենց այդ վճիռն արագացնելու մասին է։

-Բարեփոխումները չեն օգնի՞, որ դատավարությունն արագանա։

-Դատական համակարգում այլ շունչ կլինի, երբ բարեփոխումները գործնական փուլ մտնեն։ Նույն դատավորներն իրենց կզգան երկիրը փոխող մաս։ Ես համոզված եմ, որ այսօր դատական համակարգի գերակշիռ մասն իրեն չի զգում երկիրը փոխող, որովհետև նա չի էլ պատկերացնում, թե ինչու՞ է արվում այդ փոփոխությունը։

Զրուցեց Մհեր Արշակյանը

Թեգեր
Ավելին

Հարակից նորություններ

Back to top button
Close